Brand Awareness nədir və necə ölçülür?
Marketinqdə tez-tez eşitdiyimiz anlayışlardan biri brand awareness-dır. Amma çox vaxt bu anlayış “tanınırıq ya yox?” səviyyəsində qalır və konkret ölçülə bilən göstəricilərə çevrilmir. Halbuki brand awareness düzgün ölçüləndə, marketinq strategiyasının hansı istiqamətdə getdiyini açıq şəkildə göstərir.
Bu yazıda brand awareness anlayışına qısa baxış keçirəcək və onu real, praktik metriklərlə necə ölçmək olar sualına cavab verəcəyik.
Brand awareness nədir?
Brand awareness — insanların bir markanı tanıması, xatırlaması və ehtiyac yarandıqda onu alternativlər arasında nəzərə almasıdır.
Bu, sadəcə loqonu görüb “haradasa görmüşəm” demək deyil. Güclü brand awareness o deməkdir ki, insan:
- markanı tanıyır;
- ona qarşı müəyyən etibara malikdir;
- seçim anında onu xatırlayır.
Bu səbəbdən brand awareness uzunmüddətli biznes dəyərinin əsas sütunlarından biridir.
Brand awareness necə ölçülür?
1. Branded search göstəriciləri
İnsanların markanın adını yazaraq axtarış etməsi brand awareness-ın ən güclü siqnallarından biridir. Bu cür axtarışlar göstərir ki, istifadəçi markanı artıq tanıyır və aktiv maraq göstərir.
Burada diqqət edilməli məqam:
- branded açar sözlərin zamanla artıb-artmaması
- bu axtarışların hansı dövrdə yüksəldiyi
Bu dinamika kampaniyaların və kommunikasiya fəaliyyətlərinin təsirini analiz etməyə imkan verir.
2. Branded və non-branded trafik nisbəti
Vebsayta gələn istifadəçilər iki əsas qrupa bölünür:
- markanın adı ilə gələnlər;
- ümumi açar sözlər vasitəsilə gələnlər.
Brand awareness artdıqca:
- branded trafik yüksəlir;
- direct trafik artır;
- istifadəçi saytla daha şüurlu şəkildə qarşılıqlı əlaqəyə girir.
Bu, təsadüfi ziyarətçidən fərqli olaraq, artıq tanış auditoriya deməkdir.
3. Sosial mediada mention və paylaşımlar
Brand awareness yalnız axtarışla ölçülmür. Sosial mediada markanın adının çəkilməsi, paylaşımlarda qeyd edilməsi və istifadəçilər tərəfindən müzakirə olunması da vacib göstəricidir.
Burada baxılan əsas elementlər:
- mention sayı;
- hashtag istifadəsi;
- istifadəçi tərəfindən yaradılan məzmunlar.
Bu məlumatlar brendin nə qədər danışıldığını və hansı kontekstdə xatırlandığını göstərir.
4. Share of Voice (SOV)
Share of Voice — bazarda müəyyən mövzu ətrafında aparılan müzakirələrdə markanın payını göstərir.
Bu göstərici xüsusilə rəqiblərlə müqayisədə:
- markanın görünürlüyünü
- kommunikasiya gücünü
- bazardakı mövqeyini
anlamağa kömək edir. SOV zamanla artdıqca, brand awareness-ın da paralel şəkildə yüksəldiyini demək olar.
5. Sorğular və tanınma ölçmələri
Ən birbaşa və şəffaf ölçmə üsullarından biri istifadəçilərə sual verməkdir. Sorğular vasitəsilə:
- markanın tanınıb-tanınmadığını
- ilk dəfə haradan eşidildiyini
- hansı kanalların daha effektiv olduğunu
öyrənmək mümkündür.
Bu metod xüsusilə yeni markalar və ya kommunikasiya strategiyası dəyişmiş brendlər üçün faydalıdır.
Brand awareness üçün əsas KPI-lar
Brand awareness tək bir metriklə ölçülmür. Daha doğru nəticə üçün aşağıdakı göstəricilər birlikdə analiz edilməlidir:
- branded search göstəriciləri;
- brand mentions;
- share of voice;
- direct trafik;
- sorğu nəticələri.
Bu KPI-lar birlikdə oxunduqda, brendin bazardakı real tanınırlıq səviyyəsi ortaya çıxır.
Brand awareness ölçülə bilən anlayışdır və düzgün ölçüldükdə marketinq strategiyasına aydın istiqamət verir. Bu göstəricilər sayəsində- hansı kanalların daha effektiv olduğu, kommunikasiya mesajlarının nə dərəcədə işlədiyi, brendin bazardakı mövqeyi daha obyektiv qiymətləndirilə bilər.
Unutmaq olmaz ki, brand awareness satışdan əvvəl gəlir. Ona görə də onu ölçmək və izləmək marketinq fəaliyyətlərinin ayrılmaz hissəsi olmalıdır.
